Binnen het Beatrix College is dit schooljaar een nieuwe pilot gestart. Leerlingen van havo en vwo kunnen vanaf leerjaar 4 binnen 5M blijven leren. Daarmee zet de school een volgende stap in onderwijs op maat.
5M bestaat als eigen onderwijsstroom al ruim twintig jaar op het Beatrix College. Binnen deze onderwijsstroom leren leerlingen op een andere manier dan in het reguliere onderwijs. Er is veel aandacht voor eigenheid, zelfstandigheid, coaching en vaardigheden, binnen duidelijke kaders. Leerlingen krijgen ruimte om hun onderwijs mede vorm te geven, maar staan er niet alleen voor.
Tot nu toe konden havo- en vwo-leerlingen binnen 5M onderwijs volgen tot en met leerjaar 3. Daarna stroomden zij door naar de reguliere bovenbouw. Voor vmbo-tl-leerlingen bestaat al langer een examenroute binnen 5M. Die laat sterke resultaten zien. De afgelopen jaren lag het slagingspercentage vaak tussen de 95 en 100 procent. Volgens teamleider 5M Ruud Geurts geeft dat vertrouwen om nu ook voor havo en vwo de volgende stap te zetten.
“Leerlingen en ouders vragen al langer of het mogelijk is om binnen 5M te blijven tot aan het eindexamen. Zij kiezen bewust voor deze manier van leren. Dan is het mooi als we die lijn ook in de bovenbouw kunnen doortrekken.”
Leren op eigen wijze, met zicht op het examen
De pilot start met leerlingen in leerjaar 4 havo en vwo. Als deze goed verloopt, groeit de route de komende jaren door naar leerjaar 5 havo, leerjaar 5 vwo en uiteindelijk leerjaar 6 vwo. Het doel is dat ook havo- en vwo-leerlingen hun diploma binnen 5M kunnen behalen.
Het eindexamen blijft hetzelfde. Alle leerlingen werken toe naar dezelfde exameneisen als leerlingen in de reguliere havo- en vwo-route. Het verschil zit vooral in de manier waarop zij leren.
Binnen 5M draait het net zoveel om kennis als om vaardigheden. Leerlingen leren plannen, samenwerken, keuzes maken, reflecteren en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leerproces. Dat sluit aan bij de manier waarop zij in de onderbouw van 5M al gewend zijn te werken.
“In 5M gaat het niet alleen om wat je weet, maar ook om wat je kunt,” zegt Ruud. “We willen leerlingen bagage meegeven waar ze de rest van hun leven iets aan hebben.”
Vrijheid binnen duidelijke kaders
Een belangrijke vraag bij onderwijs op maat is hoe je voldoende structuur biedt. Volgens Ruud zit de kracht van 5M juist in de combinatie van vrijheid en begeleiding.
Leerlingen krijgen ruimte om keuzes te maken, maar binnen heldere kaders. De leerdoelen zijn duidelijk en docenten en coaches houden goed zicht op de voortgang. In de bovenbouw blijven cijfers een rol spelen, omdat leerlingen toewerken naar het schoolexamen en eindexamen. Tegelijk blijft er veel aandacht voor geschreven feedback en feedforward. Wat gaat goed, wat kan beter en wat is de volgende stap?
Ook coaching blijft een belangrijk onderdeel van 5M. Leerlingen krijgen meerdere coachlessen per week. In de bovenbouw is er extra aandacht voor loopbaanoriëntatie, studievaardigheden, samenwerken en projectmatig werken. Leerlingen lopen stage en werken aan projecten voor externe opdrachtgevers. Daarnaast bereiden we leerlingen voor op toetsen en examens.
Andere inrichting van de onderwijstijd
De onderwijstijd binnen 5M ziet er anders uit dan in het reguliere onderwijs. Vaklessen krijgen leerlingen in de bovenbouw twee uur per vak per week. Dit maakt tijd vrij voor projectlessen, keuzewerktijd en coachmomenten.
Dat betekent niet dat leerlingen minder onderwijs krijgen. De tijd wordt anders ingericht. Er is minder docentgestuurde uitleg en meer ruimte voor zelfstandig werken, opdrachten, projecten, begeleiding en verdieping.
Ook toetsing kan andere vormen aannemen. Een deel van de toetsen loopt gelijk op met de reguliere havo- en vwo-route, zodat goed zichtbaar blijft hoe leerlingen ervoor staan. Daarnaast is er binnen 5M ruimte voor bijvoorbeeld presentaties, portfolio’s, procesbeschrijvingen en reflecties. Zo kunnen ook vaardigheden worden meegenomen in de beoordeling.
Samenwerking tussen 5M en de bovenbouw
Voor de pilot werken het 5M-team en docenten uit de reguliere bovenbouw nauw samen. Bovenbouwdocenten brengen hun vakkennis en examenervaring mee. Het 5M-team brengt ervaring met coaching, keuzewerktijd, projecten en de 5M-aanpak in.
Aan de voorbereiding is twee jaar gewerkt. Onder meer het programma van toetsing en afsluiting, de periodeoverzichten, de urenverdeling en de rolverdeling zijn uitgewerkt. Tegelijk blijft er tijdens de pilot ruimte om te leren en waar nodig bij te sturen.
Ruud benadrukt dat de pilot nadrukkelijk een gezamenlijke ontwikkeling is.
“Dit is echt iets wat we samen doen. Een grote groep collega’s heeft zich verbonden aan dit onderwijsconcept. Dat gezamenlijke draagvlak is een belangrijke succesfactor.”
Vertrouwen van leerlingen en ouders
Dat draagvlak is ook zichtbaar bij leerlingen en ouders. Van de groep havo- en vwo-leerlingen uit leerjaar 3 binnen 5M koos vrijwel iedereen ervoor om mee te doen aan de pilot. Volgens Ruud laat dat zien dat er vertrouwen is in de nieuwe route.
Ouders zijn vanaf het begin meegenomen in de ontwikkeling. Tijdens ouderavonden en informatiemomenten is steeds toegelicht waar de school aan werkt en welke keuzes worden gemaakt.
Ruud begrijpt dat ouders vragen kunnen hebben. Krijgen leerlingen genoeg stof? Is er voldoende structuur? Is het niveau goed geborgd? Juist daarom vindt hij helderheid belangrijk: de exameneisen blijven gelijk, de begeleiding is intensief en de resultaten die binnen 5M al zijn behaald geven vertrouwen.
Onderwijs dat past bij nu
Met deze pilot blijft het Beatrix College het onderwijs verder ontwikkelen. Van leerlingen wordt meer gevraagd dan kennis alleen. Ook vaardigheden als samenwerken, keuzes maken, verantwoordelijkheid nemen en omgaan met vrijheid zijn belangrijk.
5M werkt al jaren vanuit die gedachte. De pilot in de bovenbouw van havo en vwo is daarom niet alleen een uitbreiding van een bestaande route, maar ook een volgende stap in de ontwikkeling van het onderwijs binnen de school.
“5M is onderdeel van het Beatrix College en kan ook niet bestaan zonder het Beatrix College,” zegt Ruud. “Juist door samen te werken met andere teams ontstaat kruisbestuiving. Daar wordt de hele school sterker van.”
De pilot is begin dit schooljaar gestart. Daarna volgt een zorgvuldige evaluatie. Als de pilot succesvol verloopt, wordt de route verder uitgebouwd, zodat havo- en vwo-leerlingen uiteindelijk binnen 5M kunnen doorgroeien tot aan hun eindexamen.
Zo blijft 5M doen waar het al ruim twintig jaar voor staat. Leerlingen helpen hun eigen weg te vinden, met goede begeleiding, duidelijke doelen en vertrouwen in hun ontwikkeling.
